तुम्ही आहात 'दुवा' (The Bridge).

ओळख (The Recognition)

तुम्ही सर्वांना ओळखता. किंवा किमान, तुमच्या क्षेत्रातील ज्या लोकांना ओळखणे महत्त्वाचे आहे त्यांना तुम्ही ओळखता — आणि ते तुम्हाला ओळखतात. तुमच्या फोनमध्ये असे नंबर आहेत ज्यांपर्यंत पोहोचण्यासाठी इतर व्यावसायिक पैसे द्यायलाही तयार होतील. तुम्ही करून दिलेल्या ओळखींमुळे गोष्टी पुढे सरकतात. जेव्हा एखाद्याला दुसऱ्या कोणाशी जोडण्याची गरज असते, तेव्हा अनेकदा तुम्हीच ती व्यक्ती असता जी तो संपर्क (connection) घडवून आणते. तुमची प्रतिष्ठा तुमच्या आधीच खोल्यांमध्ये पोहोचलेली असते आणि जेव्हा तुम्ही थांबून त्याकडे लक्ष देता तेव्हा तुम्हालाही त्याचे आश्चर्य वाटते.

हे पूर्णपणे जाणीवपूर्वक झालेले नाही. अनेक वर्षे काम करत राहिल्यामुळे, कार्यक्रमांना उपस्थित राहिल्यामुळे, छोटी वचने पाळल्यामुळे, आणि नेहमी उपस्थित राहणारी व्यक्ती बनल्यामुळे हे नातेसंबंध साचत गेले. तुम्ही तुमच्या क्षेत्रात एका विशिष्ट प्रकारचे अस्तित्व (presence) ठेवून हे नेटवर्क उभारले — उदार, विश्वासार्ह, आणि इतरांच्या कामाबद्दल उत्सुकता असणारे. कोणतीही रणनीती (strategizing) आखून नाही. तुमचे हे नेटवर्क तुम्ही ज्या प्रकारे काम करता त्याचा एक उप-उत्पादन (byproduct) आहे.

संधी तुमच्याकडे ओढून घेतल्या जातात. व्यवहार (Deals), भागीदारी, ग्राहक, प्रकल्प, अशा गोष्टींमध्ये सहभागी होण्याचे निमंत्रण जे तुम्ही स्वतःहून कधीच शोधू शकला नसता. हे खरे आहे, आणि ते मौल्यवान आहे, आणि यामध्ये असा एक पैलू आहे ज्याला तुम्ही कदाचित अद्याप पूर्णपणे नाव दिलेले नसेल: तुम्हाला ज्यासाठी पैसे दिले जातात त्यातील बराचसा भाग हा तुमच्या नातेसंबंधांमधील स्थानासाठी (relational position) असतो, तुमच्या मूलभूत वितरणाच्या क्षमतेसाठी (delivery capacity) नाही. 'दुवा' हा जोडणारा (connector), क्युरेटर (curator), ओळख करून देणारा, एकत्र आणणारा (convener) बनू शकतो — आणि तो स्वतः नेमके काय निर्माण करतो या प्रश्नाचा मागोवा गमावून बसतो.

मूलभूत यंत्रणा (The Underlying Mechanic)

कार्यपद्धतीत सामाजिक क्षेत्राचे दोन स्तर ओळखले जातात: सखोल नातेसंबंध (समर्थनाची खोली) आणि व्यापक नेटवर्क (पोहोचण्याची व्याप्ती). दोन्ही महत्त्वाचे आहेत. दोन्ही चक्रवाढीने वाढतात. 'दुव्या'ने व्यापक नेटवर्क एका असामान्य पातळीपर्यंत विकसित केलेले असते — आणि अनेकदा सखोल नातेसंबंध देखील, ज्यामुळेच ते व्यापक नेटवर्क केवळ व्यवहारापुरते (transactional) न राहता खऱ्या अर्थाने कार्यक्षम (functional) बनते. तुम्ही केवळ नावे गोळा करणारे नाही आहात. तुम्ही खऱ्या अर्थाने जोडणारे (connector) आहात, आणि लोकांना हा फरक जाणवतो.

परंतु कार्यपद्धती हे देखील स्पष्ट करते की सामाजिक भांडवल (Social capital) कितीही मजबूत असले तरीही, ते 'सिद्ध केलेल्या प्रभावा'ला (Demonstrated Impact) पर्याय ठरू शकत नाही. 'विश्वास सूत्रा'तील (Trust Formula) 'सिद्ध केलेला प्रभाव' हा घटक तुम्ही विशिष्टपणे काय वितरित केले आहे हे मोजतो — तुमचा पूर्वेतिहास (track record), तुमचे असे कौशल्य जे इतर लोक पाहू शकतील आणि पडताळून पाहू शकतील अशा परिणामांमधून सिद्ध झालेले आहे. जेव्हा सामाजिक भांडवल आणि 'सिद्ध केलेला प्रभाव' दोन्ही अस्तित्वात असतात, तेव्हा सामाजिक भांडवल 'सिद्ध केलेल्या प्रभावा'ला वाढवते (amplifies). जेव्हा 'सिद्ध केलेला प्रभाव' कमकुवत असतो, तेव्हा सामाजिक भांडवल तो नव्याने निर्माण करू शकत नाही.

'दुव्या'साठी असलेला धोका संरचनात्मक आहे: नातेसंबंधांमधील स्थान हेच मूल्याचा प्रस्ताव (value proposition) बनू शकते. तुम्हाला ओळख करून देण्यासाठी, लोकांना एकत्र आणण्यासाठी (convene), मध्यस्थी करण्यासाठी (broker) पैसे मिळतात — आणि ज्या मूलभूत क्षमतेभोवती ते नातेसंबंधांमधील स्थान मूळतः उभारले गेले होते, ती क्षमता कमकुवत (atrophy) होऊ लागते. जोपर्यंत तुम्हाला खरोखरच 'ओळख करून देणाऱ्या'ची (introducer) भूमिका हवी असते तोपर्यंत हे ठीक असते. पण जेव्हा भविष्यात कधीतरी तुम्हाला असे दाखवून देण्याची गरज पडते की तुम्ही स्वतः काय वितरित करता, आणि तुमच्यासारखे नेटवर्क असलेल्या व्यक्तीसाठी हे उत्तर देणे अपेक्षेपेक्षा जास्त कठीण होऊन बसते, तेव्हा ती एक समस्या बनते.

तणाव (The Tension)

तुम्ही ज्या तणावाचा सामना करता तो नातेसंबंधांमधील संपत्ती (relational wealth) आणि अंमलबजावणीची सखोलता (execution depth) यामधील असतो. नातेसंबंधांमधील संपत्ती ही निर्माण करणारी (generative) असते — ती संधी निर्माण करते, कारकीर्द वेगाने पुढे नेते, आणि दरवाजे उघडते. तुमची स्वतःची ओळख अंतिमतः अंमलबजावणीच्या सखोलतेवरच अवलंबून असते. हे दोन्ही एकमेकांच्या विरोधात नाहीत, पण ते वेळ आणि लक्ष मिळवण्यासाठी स्पर्धा करतात. नेटवर्क टिकवून ठेवण्यासाठी खर्च केलेला प्रत्येक तास म्हणजे मूलभूत क्षमता वाढवण्यासाठी न दिलेला तास असतो. जो प्रत्येक प्रकल्प तुम्ही स्वतः अंमलात आणण्याऐवजी केवळ मध्यस्थी करून पूर्ण करता, तो एक असा प्रसंग असतो जिथे तुमचे नाव तर जोडले जाते पण तुमचे हात जोडले जात नाहीत.

काही 'दुवे' खरोखरच 'जोडणाऱ्या'च्या (connector) भूमिकेत शोभून दिसतात — जेव्हा ते त्यांच्या क्षेत्रातील लोकांना एकत्र आणणारी शक्ती (convening force) असतात तेव्हा ते सर्वात मौल्यवान आणि सर्वात समाधानी असतात. तर काही 'दुवे' स्वतःची विशिष्ट, वितरित केलेली, आणि पडताळून पाहण्याजोगी (verifiable) क्षमता निर्माण करण्याचे कठीण काम टाळण्यासाठी या जोडणाऱ्याच्या भूमिकेचा वापर करत असतात. खरा प्रश्न हा आहे की यापैकी तुम्ही कोण आहात.

देणगी (The Gift)

तुमच्याकडे अशी एक गोष्ट आहे जी तांत्रिकदृष्ट्या उत्कृष्ट पण एकाकी असलेल्या व्यावसायिकाकडे नसते, आणि ती म्हणजे अशा संधी ज्या तुमच्या अस्तित्वाशिवाय निर्माण झाल्या नसत्या. व्यवहार पूर्ण होतात कारण तुम्ही संबंधित पक्षांना जोडता. प्रकल्प अस्तित्वात येतात कारण इतरांना दिसण्यापूर्वी तुम्ही त्याची रचना पाहिलेली असते. कारकीर्द (Careers) वेगाने पुढे जाते कारण तुम्ही त्यांच्यासाठी दरवाजे उघडलेले असतात. हे खरे मूल्य आहे, आणि ते खरोखरच दुर्मिळ आहे. बहुतांश लोक हे करू शकत नाहीत. जे लोक हे करण्याचा प्रयत्न करतात त्यांच्यापैकी बहुतांश लोक इतके व्यवहारी (transactional) असतात की त्यांच्यावर विश्वास ठेवता येत नाही.

जेव्हा नातेसंबंधांमधील स्थानाची सांगड असा 'सिद्ध केलेला प्रभाव' दाखवणाऱ्या एखाद्या विशिष्ट डिलिव्हरेबलशी (deliverable) घातली जाते तेव्हाच ही देणगी पूर्णपणे कार्यान्वित होते. जो 'दुवा' इतरांना जोडूही शकतो आणि स्वतःचे असे ठोस, समर्थन करता येण्याजोगे (defensible) कामही निर्माण करू शकतो तो एका अतिशय भक्कम स्थितीत असतो — तो जे काही घडवून आणतो त्यासाठी आणि तो स्वतः जे काही निर्माण करतो त्यासाठीही तो मौल्यवान असतो. जो 'दुवा' केवळ जोडण्याचे काम करतो तो नेटवर्कच्या रचनेतील (composition), उद्योगातील गतीमानतेतील (dynamics), आणि स्वतःच्या आयुष्यातील परिस्थितींमधील बदलांसमोर असुरक्षित (vulnerable) बनतो. स्वतःचे काम (deliverable) हेच तुमचे संरक्षण आहे.

पुढचे पाऊल (The Next Move)

पुढील १४ दिवसांत, तुमच्या नातेसंबंधांमधील भांडवलाचे अशा एका विशिष्ट डिलिव्हरेबलमध्ये (deliverable) रूपांतर करा जे तुमचा स्वतःचा 'प्रभाव' (Impact) सिद्ध करेल. तुम्ही जोडून दिलेला एखादा संपर्क नाही. तुम्ही आयोजित केलेला एखादा कार्यक्रम नाही. तुम्ही स्वतः निर्माण केलेली एखादी गोष्ट — एखादे लेखी विश्लेषण (written analysis), एखादे साधन (tool), एखादी चौकट (framework), असे एखादे काम ज्यावर तुमचे नाव असेल कारण तुम्ही ते काम प्रत्यक्ष केले आहे, केवळ मध्यस्थी केली म्हणून नाही. हे करण्यासाठी तुमच्या नेटवर्कची मदत घ्या (मुलाखती, अभिप्राय, वितरण), परंतु याची खात्री करा की तो मूलभूत डिलिव्हरेबल निर्विवादपणे तुमचाच असेल.

या पावलावर बहुतेक 'दुवे' याच सापळ्यात अडकतात की ते प्रकल्प प्रत्यक्ष निर्माण करण्याऐवजी तो केवळ आयोजित (convene) करतात. आयोजित करणे हे असे काम आहे जे ही कार्यपद्धती आधीच चांगल्या प्रकारे करते. पण या पुढच्या पावलाची मागणी प्रत्यक्ष निर्मितीची आहे. जर १४ व्या दिवसापर्यंत तुम्ही एखादे पॅनल (panel) आयोजित केले असेल, एखादे पॉडकास्ट (podcast) सुरू केले असेल, किंवा एखादी बैठक आयोजित केली असेल — पण असे कोणतेही काम निर्माण केले नसेल जे तुम्ही स्वतः बनवले आहे — तर समजून घ्या की त्या कार्यपद्धतीने पुन्हा एकदा वेगळ्या रूपात डोके वर काढले आहे. डिलिव्हरेबल हेच पुढचे पाऊल आहे. ते विशिष्ट बनवा. ते तुमचे स्वतःचे बनवा.

तुमच्या मोफत मूल्यांकनातील हे एक पाऊल आहे. संपूर्ण वैयक्तिक प्रोफाइल (Personal Profile) तुम्हाला तुमचा सहा-क्षेत्रीय संसाधन नकाशा ज्यामध्ये तुमचा सामाजिक फायदा (Social surplus) तुमच्या बौद्धिक सखोलतेची निर्मिती करत आहे की त्याला पर्याय बनत आहे याकडे लक्ष वेधले जाते, तुमच्या 'विश्वास सूत्र' (Trust Formula) गुणांमध्ये 'सिद्ध केलेला प्रभाव' (Demonstrated Impact) या घटकाचा समावेश जो 'दुव्या'च्या स्थितीमुळे अविकसित राहू शकतो, 'विश्वासावर आधारित अस्तित्वाचे सात स्तंभ' (seven Pillars of Trust-Based Presence) ज्यामध्ये तुमच्या बाबतीत कशामध्ये जास्त गुंतवणूक (over-invested) झाली आहे आणि कशामध्ये कमी गुंतवणूक (under-invested) झाली आहे याची ओळख करून दिली जाते, आणि विशिष्ट, समर्थन करता येण्याजोग्या डिलिव्हरेबल्सच्या (deliverables) निर्मितीला गती देण्यासाठी तुमच्या नातेसंबंधांमधील स्थानाचा वापर करणारा ९० दिवसांचा क्रम दर्शवते. जर एक पाऊल उपयुक्त वाटत असेल, तर खऱ्या कामाला प्रत्यक्ष संपूर्ण निदानातून (diagnostic) सुरुवात होते.